Groenestroomcertificaten en negatieve prijzen vanaf 2027

Vanaf 1 januari 2027 kent Vlaanderen geen groenestroomcertificaten meer toe voor stroom die wordt opgewekt in een kwartier met een negatieve elektriciteitsprijs. Een groenestroom­certificaat (GSC) is een subsidie per 1.000 kWh groene stroom die je installatie produceert. Voor zonnepanelen die tussen 2006 en midden 2012 in dienst gingen, loopt die steun op tot honderden euro per certificaat, twintig jaar lang.

Situatie vandaag (tot 31 december 2026)

Vandaag bestaat er al een beperking, maar die is erg smal. Sinds een besluit van 2020 vervalt je recht op certificaten pas wanneer de prijs minstens zes uur na elkaar negatief is, en enkel voor installaties vanaf 500 kW met een startdatum vanaf 2021. De grote zonneparken uit 2010–2012 vallen daar niet onder: zij krijgen vandaag hun volledige steun, ook tijdens negatieve prijzen.

Situatie vanaf 1 januari 2027

Vanaf 2027 geldt de regel per kwartier en voor alle installaties, ongeacht hun startdatum. Volgens de beslissing van de Vlaamse Regering van 11 september 2026 worden er geen certificaten meer toegekend "tijdens periodes van minstens één kwartier met negatieve elektriciteitsprijzen". De maatregel zou eerst op 1 april 2026 starten, maar werd uitgesteld na kritiek van de Raad van State.

Ook lokaal verbruikte stroom telt mee

Zelfverbruik beschermt je niet. Veel bedrijven denken: "Ik verbruik mijn zonnestroom zelf, dus dit raakt mij niet." Dat klopt niet. Certificaten worden toegekend op de productie van je installatie, niet op wat je in het net injecteert. De nota aan de Vlaamse Regering maakt geen onderscheid tussen geïnjecteerde en zelf verbruikte stroom. Sectorfederatie ODE vroeg om de regel te beperken tot injectie; dat voorstel werd niet weerhouden.

Wie valt erbuiten? De grens van 400 kW

Kleine installaties blijven buiten schot. De regel geldt niet voor installaties met een bruto nominaal elektrisch vermogen onder 400 kW, of onder 200 kW voor installaties die vanaf 1 januari 2026 in dienst gingen. Heb je thuis zonnepanelen met certificaten? Dan verandert er voor jou niets.

Het Energiebesluit definieert het bruto nominaal vermogen als het vermogen dat de installatie maximaal kan leveren, zonder softwarematige begrenzing. Kijk in je toekenningsbeslissing voor groenestroomcertificaten welk vermogen daar vermeld staat. Twijfel je bij een installatie rond 400 kW? Laat het controleren vóór je erop rekent.

In 2025 zakte de Belgische day-ahead prijs meer dan 520 uur onder nul — een record. In 2024 waren dat er 404, in 2023 nog 222. Negatieve prijzen ontstaan wanneer er meer stroom wordt aangeboden dan gevraagd, vooral op zonnige dagen met weinig verbruik. Het cijfer van 520 uur komt van de federale regulator CREG (via VRT NWS ); onze eigen analyse van de EPEX Spot-data komt op hetzelfde uit.

520 uur lijkt weinig: het is ongeveer 6% van het jaar. Maar het probleem zit in het moment waarop die uren vallen.

Negatieve prijzen vallen samen met je volle productie

In 2025 viel 91% van alle negatieve uren tussen 10 en 17 uur, precies wanneer zonnepanelen het meest opwekken. Meer dan de helft (54%) viel in het weekend, wanneer bedrijven weinig zelf verbruiken. Het gevolg: ruim 23% van alle Belgische zonnestroom werd in 2025 opgewekt tijdens een negatieve prijs, tegenover bijna 19% in 2024. Een grote installatie verliest dus geen 6% van haar certificaten, maar eerder een vijfde tot een kwart.

Wil je begrijpen hoe die spotprijzen tot stand komen? Lees dan ons artikel over dynamische energieprijzen en de spotmarkt in België.

Een bedrijfsinstallatie van 600 kWp uit 2011 verliest al snel €30.000 tot €53.000 per jaar. Zo'n installatie produceert vandaag ongeveer 540 MWh per jaar, goed voor 540 groenestroomcertificaten. We rekenen hieronder met €330 per certificaat; je werkelijke bedrag hangt af van de datum waarop je installatie in dienst ging.

Over de resterende looptijd tot 2031 gaat het voor dit voorbeeld om €150.000 tot €270.000. De percentages zijn gebaseerd op het Belgische productieprofiel van zonne-energie. Een plat dak met oost-westopstelling, of veel eigen verbruik op zaterdag, kan anders uitkomen. De Vlaamse overheid zelf raamt de besparing op certificaten voor zonne-energie op €61 miljoen in het eerste jaar.

Waarom vooral je zomercashflow daalt

Negatieve prijzen vallen bijna allemaal tussen april en september. In 2025 waren mei en juni samen goed voor bijna de helft van alle negatieve uren. De certificaatinkomsten van juist die maanden — normaal je sterkste — krimpen het meest. Plan je onderhoud, investeringen en afbetalingen dus met die zomerdip in het achterhoofd.

De maatregel treft de meeste bedrijfsinstallaties pas in hun laatste steunjaren, wanneer de leasing al is afgelost. Dat zien we bij de installaties die wij opvolgen.

Installaties uit 2010–2012 zitten in de laatste rechte lijn

Zonnepanelen die tussen 1 januari 2006 en 31 juli 2012 in dienst gingen, krijgen twintig jaar certificaten. Voor een installatie uit 2011 of 2012 loopt die steun af in 2031 of 2032. De nieuwe regel raakt die installaties dus pas in hun laatste vijf steunjaren. Een eerdere poging om de certificaten voor oude installaties vroegtijdig stop te zetten — de zogenaamde "knip" — werd in 2023 definitief van tafel geveegd .

Geen bancaire impact, wel een kleinere bonus

De meeste bedrijfsinstallaties uit die periode werden gefinancierd via leasing bij banken zoals Belfius en ING, met looptijden van tien tot vijftien jaar. Die contracten zijn intussen grotendeels afgelost. De certificaten hebben hun werk gedaan: ze betaalden de investering en de lening terug. Wat nu wegvalt, is een deel van de extra opbrengst in de laatste jaren — niet het geld dat nodig is om een lening af te lossen. Er dreigen dus geen betalingsproblemen tegenover de bank.

Let wel op als je installatie later werd geherfinancierd, of als de certificaten mee als zekerheid in een lopend krediet zitten. Bekijk dan je contract.

Ook particulieren merken het effect van negatieve prijzen al op hun afrekening. Lees daarover meer in ons artikel over de negatieve injectievergoeding.

En het aantal negatieve uren blijft stijgen. Elk jaar komen er in Europa zonnepanelen bij. Wie vandaag rekent met 2024 als referentiejaar, onderschat het verlies. Volgens Elia neemt het aantal uren met zeer lage prijzen verder toe.

Eerst eerlijk: geen enkele oplossing brengt de certificaten van een negatief kwartier terug. De regel kijkt naar je productie, ook als die stroom in een batterij belandt. Wat je wél kan redden, is de waarde van die stroom. Dat is precies wat een industriële batterij (BESS) doet.

Vier waardestromen in één batterij

Een bedrijfsbatterij loont pas echt wanneer je meerdere opbrengsten combineert. Daarom dimensioneren we nooit krap op alleen eigen verbruik.

Verdieping per waardestroom: waarom stroom 's avonds duur is, peak shaving met een batterij en FCR en aFRR op de Elia-markt. Wil je zelf een eerste raming? Gebruik onze gratis arbitrage-calculator en peak shaving-calculator.

Goedkopere eerste stap: slimme sturing en afschakelen

Is een batterij nog een brug te ver? Begin dan met een slim energiebeheersysteem (EMS). Dat beperkt je injectie automatisch tijdens negatieve kwartieren en schuift flexibel verbruik naar die momenten: koelcellen, warmtepompen, boilers en laadpalen. Dat kost weinig en voorkomt al dat je betaalt om te injecteren. De batterij komt er later bij, zodat je de overschotten niet langer weggooit.

Wil je weten wat de nieuwe regel jouw bedrijf precies kost? Bezorg ons zes documenten en we rekenen het kwartier per kwartier door, op basis van je eigen meetgegevens. Je vaste aanspreekpunt is Karel Van Biervliet, zaakvoerder van Solarnation.