Een thuisbatterij als back-up bij stroomuitval klinkt logisch — je hebt toch opgeslagen energie? — maar in de praktijk valt meer dan de helft van de batterijen gewoon mee uit zodra het net wegvalt. Het verschil zit in de techniek: enkel batterijen met een EPS-poort of een echte back-up-gateway kunnen je woning voeden wanneer de stroom uitvalt. In dit artikel leggen we uit waar je op moet letten, welke kringen je realistisch kan back-uppen en waarom bij Solarnation minder dan 30% van de klanten effectief voor back-up kiest.

Waarom niet elke thuisbatterij back-up geeft bij stroomuitval

De meeste hybride omvormers werken in grid-following-modus. Dat betekent dat ze hun spanning en frequentie afstemmen op het net. Valt het net weg, dan heeft de omvormer geen referentie meer en schakelt hij om veiligheidsredenen uit — ook al zit je batterij vol. Dat is geen defect, maar een wettelijke verplichting: zo voorkom je dat je stroom op het net injecteert terwijl een technicus aan de leiding werkt. Wie back-up wil bij een stroomuitval, heeft dus méér nodig dan een gewone batterij.

Grid-following vs. grid-forming: het cruciale verschil

Een grid-forming-omvormer kan zelf een spanning en frequentie opwekken zonder het net als referentie. Dat heet black start: de installatie start vanuit de batterij op, ook al is er geen net. Enkel zo'n omvormer kan je woning autonoom voeden. De thuisbatterijen van Solarnation met GoodWe ET-serie ondersteunen dit via een back-up-gateway. Bij de aansluiting is het cruciaal dat je vooraf kiest of je back-up wil, want het bepaalt het type omvormer en de bekabeling. Hoe dat technisch zit, lees je in onze gids over thuisbatterij aansluiten in 2026.

EPS-poort, gateway of volledige eilandwerking?

Er zijn drie niveaus van back-up, met een stijgende prijs en complexiteit:

1. EPS-poort (Emergency Power Supply). De omvormer heeft één aparte stopcontactkring die bij uitval wordt gevoed, met een korte schakelpauze van enkele seconden. Goedkoop, maar beperkt: je sluit er bewust een paar toestellen op aan.

2. Back-up-gateway. Een automatische schakelkast voor je zekeringkast detecteert de uitval en schakelt je geselecteerde kringen — of de hele woning — naadloos over op de batterij. Je zonnepanelen blijven bijladen tijdens de uitval.

3. Volledige eilandwerking. Je woning kan langdurig autonoom draaien. Dit valt onder de voorwaarden voor decentrale productie van Fluvius — decentrale productie en moet voldoen aan de netnormen van Synergrid (TR C2/T117). Voor de meeste gezinnen is dit overkill.

Welke kringen kan je realistisch back-uppen?

Een back-up dimensioneer je niet op je hele woning, maar op je kritieke kringen. Het continu vermogen van de omvormer is daarbij de limiet: een toestel met een hoge startpiek (zoals een warmtepomp of inductievuur) kan een kleine back-up snel overbelasten. Een typische selectie ziet er zo uit:

Kritieke kring	Typisch verbruik
Koelkast + diepvries	150 – 300 W
Verlichting (LED)	100 – 200 W
Internet + router + telefoon	30 – 60 W
Cv-ketel (circulatiepomp + sturing)	100 – 250 W
Samen	± 0,4 – 0,8 kW continu

Reken even mee: een batterij van 10 kWh die 0,6 kW continu levert, draait deze kringen ongeveer 16 uur door op een volle batterij — ruim genoeg voor een doorsnee stroomuitval van een paar uur. Wil je ook 's avonds koken of de wasmachine draaien, dan heb je een groter omvormervermogen en meer capaciteit nodig. Een batterij die overdag bijlaadt via je zonnepanelen, kan in de zomer zelfs dagenlang autonoom draaien.

Wat het kost — en voor wie het de moeite is

Een back-up-gateway voegt afhankelijk van de configuratie 800 tot 2.000 euro toe aan een batterij-installatie, plus extra bekabeling en een aparte verdeelkring. Bij een landelijke klant in Schilde bouwden we vorig jaar een volledig systeem van 11.142 euro met back-up op de kritieke kringen — een bewuste keuze omdat het net daar enkele keren per jaar uitvalt. In een stadswoning met een stabiel net kiezen onze klanten die meerprijs zelden, omdat de uitval er zeldzaam en kort is. Wil je het prijsplaatje van de batterij zelf begrijpen, lees dan onze analyse van de thuisbatterij prijs per kWh.

Onze ervaring: wie kiest er voor back-up?

Bij Solarnation zien we dat minder dan 30% van de klanten effectief voor een back-up-functie kiest. Het zijn vooral gezinnen in landelijke gebieden, waar het distributienet kwetsbaarder is, of mensen met medische apparatuur of een eigen waterput met pomp. In stedelijk gebied wint de zuivere energie-besparing het meestal van de back-up. Wie de batterij vooral inzet om de energiefactuur te drukken, combineert ze beter met slimme energie-sturing die peak shaving en arbitrage automatisch regelt — dat levert jaar na jaar geld op, terwijl back-up enkel rendeert op het moment dat de stroom écht uitvalt.

Vraag je back-up-advies aan →

Veelgestelde vragen

Werkt elke thuisbatterij als back-up bij stroomuitval?

Nee. De meeste thuisbatterijen zijn grid-following: ze schakelen om veiligheidsredenen uit zodra het net wegvalt. Enkel batterijen met een EPS-poort of een echte back-up-gateway (grid-forming) kunnen je woning blijven voeden tijdens een stroomuitval.

Wat is het verschil tussen een EPS-poort en een volledige eilandwerking?

Een EPS-poort voedt enkel een aparte noodkring met een korte schakelpauze van enkele seconden. Een volledige back-up-gateway schakelt je hele woning automatisch en naadloos over op de batterij en laat ook je zonnepanelen tijdens de stroomuitval bijladen. Die tweede oplossing is duurder en vraagt extra bekabeling.

Hoeveel kringen kan ik back-uppen met een thuisbatterij?

Dat hangt af van het continu vermogen van je omvormer en de capaciteit van je batterij. In de praktijk kies je bij Solarnation voor de kritieke kringen: koelkast, diepvries, verlichting, internet en de cv-ketel. Samen blijven die meestal onder 2 tot 3 kW, wat een batterij van 10 kWh enkele uren kan dragen.

Bronnen

• Fluvius — aansluiting decentrale productie
• Synergrid — federatie netbeheerders (TR C2/T117)
• VREG — Vlaamse regulator

Laatste update: 15 juni 2026.